Tasarım nedir?

Tasarımı kısaca açıklamak gerekirse, bir programı hayata geçirebilmek için tasarım prensipleri kullanılarak oluşturulan yapıdır.
İyi bir tasarım yapmak, bir program için büyük ölçüde önemlidir ve onun sürdürülebilirliğinin garantisidir de diyebiliriz.

 

İyi bir tasarım yaparken tıpkı Object Oriented Programming’in amaçlarında var olan Reusability, Extendability, Maintainability ve Readability kavramlarına uymaya özen gösterdiğimizde, uygulamamızın bir nevi hayat sigortasını da sağlamış oluruz.

Bu kavramlardan kısaca bahsetmek gerekirse:

  • Reusability (Tekrar kullanılabilirliği arttırmak, zaman kazanmak)
  • Extendability (Bir nesnemizi genişletebilmek için mevcut yapımızı yıkmamak)
  • Maintainability (Uzun zaman sonrada gelişmelere açık olması yani yukarıda bahsettiğimiz uygulamamızın hayat sigortasının olması ve sürdürülebilir olmasını sağlamak)
  • Readability (Okunabilir kod yazmak)


İyi bir tasarım yapmaktaki amacımız nedir?

Bu soruya ise aslında yukarıda OOP’nin de temel amaçlarından olan kavramları tanımlarken yanıtlamış olduk.
Özetle geçmek gerekirse, uygulamamızın geliştirile bilirliğini arttırmak ve esnekliğini sağlamaktır diyebiliriz.


Kötü tasarımın belirtileri nelerdir?

Kötü tasarıma neden olabilecek başlıca 3 unsur gösterilir.

  • Rigidity (Esnemezlik) Yeni eklentilere ve gelişmelere açık olmamasıdır.
  • Fragility (Kırılganlık) Yapılacak olan bir değişikliğin, başka kısımları etkilemesi.
  • Immobility (Sabitlik) Geliştirilen modüllerin tekrar kullanıma uygun olmaması

Sistemin genişletilebilir olmaması ve bunun beraberinde binlerce satırlık sınıflar, kendini tekrar eden metotlar ve Unit testlere (özellikle tightly coupled yüzünden) elverişli olmaması da en büyük sebeplerden birkaçıdır.

Hiçbir tasarım prensiplerine uyulmamasının da kötü bir tasarım belirtisi olduğu gibi yerli yersiz kısımlarda da bu prensiplere uydurulma çabası ile atılan taklalarla over architecture’a kaçılması da kötü bir tasarım belirtisidir.

Bu makalemizde tasarım nedir, iyi tasarımın belirtileri ve kötü tasarımın belirtilerini ele almış olduk. Gelecek makalelerimde ise başlıca tasarım prensiplerini örneklerle anlatıyor olacağım. 🙂

 

 

Gökhan Gökalp

View Comments

  • Merhaba, "yerli yersiz kısımlarda da bu prensiplere uydurulma çabası" kısmına bir örnek vermeniz mümkün mü?

Recent Posts

DevEx Series 02: From Catalog to Copilots. Boosting Backstage with MCP Server

In the first part of this DevEx series, I tried to explain Platform Engineering and…

4 months ago

DevEx Series 01: Creating Golden Paths with Backstage, Developer Self-Service Without Losing Control

As an architect involved in platform engineering and DevEx transformation within a large-scale organization for…

5 months ago

Overcoming Event Size Limits with the Conditional Claim-Check Pattern in Event-Driven Architectures

{:en}In today’s technological age, we typically build our application solutions on event-driven architecture in order…

1 year ago

Securing the Supply Chain of Containerized Applications to Reduce Security Risks (Policy Enforcement-Automated Governance with OPA Gatekeeper and Ratify) – Part 2

{:tr} Makalenin ilk bölümünde, Software Supply Chain güvenliğinin öneminden ve containerized uygulamaların güvenlik risklerini azaltabilmek…

2 years ago

Securing the Supply Chain of Containerized Applications to Reduce Security Risks (Security Scanning, SBOMs, Signing&Verifying Artifacts) – Part 1

{:tr}Bildiğimiz gibi modern yazılım geliştirme ortamında containerization'ın benimsenmesi, uygulamaların oluşturulma ve dağıtılma şekillerini oldukça değiştirdi.…

2 years ago

Delegating Identity & Access Management to Azure AD B2C and Integrating with .NET

{:tr}Bildiğimiz gibi bir ürün geliştirirken olabildiğince farklı cloud çözümlerinden faydalanmak, harcanacak zaman ve karmaşıklığın yanı…

2 years ago